از غزل‌های سعدی (۱)

صبح می‌خندد و من گریه کنان از غم دوست ای دم صبح چه داری خبر از مقدم دوست بر خودم گریه همی‌آید و بر خندهٔ تو تا تبسم چه کنی بی‌خبر از مبسم دوست ای نسیم سحر از من به دلارام بگوی که کسی جز تو ندانم که بود محرم…

ادامه …

مارسل پروست، ا.د.ج. همینگز

هر اندازه که در کتاب‌خوانی پشتکار داشته باشی و هراندازه که کتابی همچون در جستجوی زمان از دست رفته، اثر مارسل پروست، کتابی مشهور و ستودنی باشد، هنوز راه زیادی پیش رو است تا برای مطالعهٔ کتابی چند جلدی و سنگین آماده شوی و زمان مناسب را پیدا کنی و…

ادامه …

از خیام حکیم تا خیام شاعر

خیامِ شاعر نیز همانند حافظ که در جایی دیگر به تفصیل دربارۀ او سخن گفته‌ام، یکی از شخصیت‌های معمایی و نامعلوم تاریخ و فرهنگ ما است. عروضی سمرقندی و ابوالحسن علی بن زید بیهقی، به ترتیب مؤلفان دو کتابِ «چهارمقاله» و «تتمهُ صِوان الحکمه» که هر دو از معاصران خیام…

ادامه …

از غزل‌های بیدل (۱)

ازکتاب آرزو بابی دگر نگشوده‌ام همچو آه بیدلان سطری به خون آلوده‌ام موج را قرب محیط از فهم معنی دور داشت قدردان خود نی‌ام از بسکه با خود بوده‌ام بی‌دماغی نشئهٔ اظهارم اما بسته‌اند یک جهان تمثال بر آیینهٔ ننموده‌ام گر چراغ فطرت من پرتو آرایی‌ کند می‌شود روشن سواد…

ادامه …

از غزل‌های مولانا (۱)

من گوش کشان گشتم از لیلی و از مجنون آن می کشدم زان سو وین می کشدم زین سون یک گوش به دست این یک گوش به دست آن این می کشدم بالا وان می کشدم هامون از دست کشاکش من وز چرخ پرآتش من می گردم و می نالم…

ادامه …

سفرنامهٔ سوم مظفرالدین شاه به فرنگ

سفرنامهٔ سوم مظفرالدین شاه

امروزه پیشرفت فناوری ها و انبوه رسانه ها سبب ثبت و ضبط و انعکاس ساده و سریع کردار و گفتار و تعاملات حاکمان و مسئولان شده است؛ در گذشته چنین نبود. بسیاری از امور و رخدادها، مسیری دراز را برای ثبت و در پی آن آگاهی دیگران پیش رو داشت….

ادامه …

اندر ضرورت نوشتن

نوشتن

در این روزگار، توجه به نوشتن و میل به نوشتن کم شده است. عوامل مختلفی در این بی‌میلی و بی‌توجهی موثر بوده‌اند؛ برای مثال پیشرفت‌هایی که در شیوه ارتباط میان افراد صورت گرفته است و ایجاد انواع تازه ای از امکاناتی که توانسته است جایگزین نوشتن شود. روزگاری دورتر، اختراع…

ادامه …

نخستین شمارهٔ رافکا منتشر شد

یک سال از پس از گشایش تارنمای رافکا، نخستین شماره مجلهٔ «راهنمای فرهنگ، کتاب و ادبیات» پاییز ۹۸ راهی بازار نشر شد. این شماره ویژه‌نامهٔ نوشتن است، حرفهٔ خودمان. مقاله‌ها، گزارش و گفتگو‌ها و البته مرور کتاب‌‌ها همه دربارهٔ نوشتن است. اهمیت و ضرورت نوشتن، جذابیت‌های آن، راه و رسم…

ادامه …

پیرنگ

پیرنگ

آنچه نظم و توالی وقایع را در داستان مشخص می‌کند، پیرنگ ( plot) است. پیرنگ رشته‌ای است که وقایع داستان به واسطه آن به یگدیگر مربوط می‌شوند؛ یعنی آنچه سبب می‌شود در داستان، واقعه‌ای قبل یا بعد از واقعه دیگر رخ دهد، پیرنگ است. پیرنگ یکی از مهم‌ترین عناصر داستان…

ادامه …

ادبیات فارسی در غیاب زنان

ادبیات زنانه

ادبیات فارسی به نحو عام و شاخۀ ادبیات غناییِ منظوم به نحو خاص، تا پیش از دوره مدرن تقریباً از حضور نگاه‌های زنانه خالی است. این حوزه نیز همانند بسیاری دیگر از حوزه‌های تمدنی ما، مِلک طِلق مردان و جولانگاه اختصاصی آنان بوده است. این وضعیت در حیطۀ ادبیات غنایی…

ادامه …