ادبیات فارسی در غیاب زنان

ادبیات زنانه

ادبیات فارسی به نحو عام و شاخۀ ادبیات غناییِ منظوم به نحو خاص، تا پیش از دوره مدرن تقریباً از حضور نگاه‌های زنانه خالی است. این حوزه نیز همانند بسیاری دیگر از حوزه‌های تمدنی ما، مِلک طِلق مردان و جولانگاه اختصاصی آنان بوده است. این وضعیت در حیطۀ ادبیات غنایی…

ادامه …

مرا در ساکت آیینه‌ها بنگر

فروغ فرخزاد

درباره فروغ‌الزمان فرخ‌زاد، هنر شاعری و سادگی زنانه در شعر او (بخش نخست) نقش زنان در تاریخ ادب و فرهنگ، پررنگ نبوده است؛ نه از آن رو که در معماری اندیشه، آگاهی، فرهنگ و هنر سهمی نداشته‌اند، بلکه به واسطه کم‌انگاشته شدن و به رسمیت شناخته نشدن توانمندی‌ها و محروم…

ادامه …

ای دریغ آنکه رفت، به یاد ابوالفضل زرویی نصرآباد

زرویی نصرآباد

ای دریغ آنکه رفت… ای دریغ ما، دریغ مهر و ماه، دوستان نیمه‌راه… ابوالفضل زرویی نصرآباد (۱۳۴۸-۱۳۹۷) از شاعران برجسته طنزپرداز کشور در نخستین روزهای آذرماه چشم فروبست. وی در تهران به دنیا آمد و تحصیلات خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی تا مقطع کارشناسی ارشد پی گرفت….

ادامه …

مرثیه‌ای برای یک فرهنگ

کتاب

در هفته‌ای که گذشت سه خبر روبه‌رویم قرار گرفت. علاوه بر اینکه هر یک از این خبرها به تنهایی مایه تأمل است و انسان را به فکر فرو می‌برد، ملاحظه مجموع آن‌ها حقیقتی را برملا می‌سازد که مایه اندوه و تأثر است. از خبر خوب شروع می‌کنم. پس از آن…

ادامه …

آغاز به‌کار رسمی «رافکا»

سرانجام پس از چند ماه فعالیت آزمایشی، تارنمای «رافکا» در روز پنجشنبه ۲۴ آبان‌ماه ۱۳۹۷ فعالیت رسمی خود را آغاز کرد. به همین مناسبت «بیانیه گشایش رفکا» از سوی تحریریه منتشر شد. در بخشی از این بیانیه آمده است: ما در اینجا، در «رافکا»، تلاش می‌کنیم اطرافمان را خوب نگاه…

ادامه …

بیانیه گشایش «رافکا»

فضای کتاب، کتاب‌خوان‌ها، کتاب‌دوست‌ها، کتاب‌فروش‌ها و دیگر خویشاوندان کتاب پر شده از انبوه ملال آور جمله‌های تکراری. جمله‌ها، شعارها یا ناله‌هایی از این دست که: کتاب نمی‌خوانیم، نمی‌خریم، سرانه مطالعه اینطور است، شمارگان کتاب‌ها آنطور است، فضای مجازی جای کتاب را گرفته و … . همین جمله‌های تکراری خود نشان…

ادامه …

اگر مردم کشور تو نیز سالی یک کتاب بخوانند!

کتاب

زندگی هنرمندان، دانشمندان، فرزانگان و انسان‌های معمولی اما اثرگذار و نیک، هرگز از کتاب خالی نبوده است. در جوامع پیشرفته، کتاب خواندن مهم و در شمار عادت‌های هر روزه است. در خاطرات دانشجویی افغان که در دوره دانشجویی در یکی از کشورهای پیشرفته اروپایی تحصیل می‌کرد، آمده بود که وی…

ادامه …

درباب حافظه تاریخی، که ایرانیان ندارند!

حافظه تاریخی

شاید این جمله‌ها را بسیار شنیده باشیم: «مردم ایران حافظه تاریخی خوبی ندارند»، «مردمی که حافظه تاریخی ندارند محکوم به تکرار تاریخ هستند» و مانند آن. آیا واقعا همین طور است؟ و اگر آری، علت آن چیست؟ آیا مشکلی ساختاری در میان است یا ریشه در فرهنگ سیاسی و اجتماعی…

ادامه …

«ملت عشق» در برزخ تاریخ و تخیّل

ملت عشق

رمان «ملت عشق» نوشتۀ الیف شافاک یا الیف شَفَق (Elif Şafak) نویسندۀ فرانسوی تُرک‌تبار، مدتی است که در ایران و برخی دیگر از کشورها به ویژه موطن اصلی خانوادۀ شافاک؛ یعنی ترکیه، به رمانی جذاب و پرفروش بدل شده است. تنها یکی از ترجمه‌های این رمان در ایران برای مدت…

ادامه …

ماجرای من و حافظ (بخش نخست)

حافظ

۱. وقتی برای نخستین بار با حافظ جدی مواجه شدم، آن‌طور که روزهای پی‌ در پی بخوانم و تکرار کنم، سالش یادم نیست، ولی روزی بود که از میان کتاب‌هایی که به امانت در کتابخانه پدرم بود کتاب نسبتا قطوری در قطع پالتویی دیدم که روی جلد آن به خط…

ادامه …