از خیام حکیم تا خیام شاعر

خیامِ شاعر نیز همانند حافظ که در جایی دیگر به تفصیل دربارۀ او سخن گفته‌ام، یکی از شخصیت‌های معمایی و نامعلوم تاریخ و فرهنگ ما است. عروضی سمرقندی و ابوالحسن علی بن زید بیهقی، به ترتیب مؤلفان دو کتابِ «چهارمقاله» و «تتمهُ صِوان الحکمه» که هر دو از معاصران خیام…

ادامه …

کتاب‌فروشی خوب چطور جایی است؟ (۲)

کتابفروشی

بخش دوم: چیدمان کتاب‌فروشی خوب چگونه است؟ فضای داخل کتاب‌فروشی برای بسیاری از مشتریان اهمیت بسیار دارد، به‌خصوص مشتریان همیشگی که به‌طور منظم هفتگی، یا ماهانه به کتاب‌فروشی محبوبشان سر می‌زنند. دسترسی داشتن مشتری‌ها به قفسه‌ها و جستجوی شخصی در میان کتاب‌ها برای کتاب‌خوان‌ها و کتاب‌دوست‌ها حیاتی است؛ آنان همیشه…

ادامه …

اندر ضرورت نوشتن

نوشتن

در این روزگار، توجه به نوشتن و میل به نوشتن کم شده است. عوامل مختلفی در این بی‌میلی و بی‌توجهی موثر بوده‌اند؛ برای مثال پیشرفت‌هایی که در شیوه ارتباط میان افراد صورت گرفته است و ایجاد انواع تازه ای از امکاناتی که توانسته است جایگزین نوشتن شود. روزگاری دورتر، اختراع…

ادامه …

ادبیات فارسی در غیاب زنان

ادبیات زنانه

ادبیات فارسی به نحو عام و شاخۀ ادبیات غناییِ منظوم به نحو خاص، تا پیش از دوره مدرن تقریباً از حضور نگاه‌های زنانه خالی است. این حوزه نیز همانند بسیاری دیگر از حوزه‌های تمدنی ما، مِلک طِلق مردان و جولانگاه اختصاصی آنان بوده است. این وضعیت در حیطۀ ادبیات غنایی…

ادامه …

مرا در ساکت آیینه‌ها بنگر

فروغ فرخزاد

درباره فروغ‌الزمان فرخ‌زاد، هنر شاعری و سادگی زنانه در شعر او (بخش نخست) نقش زنان در تاریخ ادب و فرهنگ، پررنگ نبوده است؛ نه از آن رو که در معماری اندیشه، آگاهی، فرهنگ و هنر سهمی نداشته‌اند، بلکه به واسطه کم‌انگاشته شدن و به رسمیت شناخته نشدن توانمندی‌ها و محروم…

ادامه …

ای دریغ آنکه رفت، به یاد ابوالفضل زرویی نصرآباد

زرویی نصرآباد

ای دریغ آنکه رفت… ای دریغ ما، دریغ مهر و ماه، دوستان نیمه‌راه… ابوالفضل زرویی نصرآباد (۱۳۴۸-۱۳۹۷) از شاعران برجسته طنزپرداز کشور در نخستین روزهای آذرماه چشم فروبست. وی در تهران به دنیا آمد و تحصیلات خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی تا مقطع کارشناسی ارشد پی گرفت….

ادامه …

مرثیه‌ای برای یک فرهنگ

کتاب

در هفته‌ای که گذشت سه خبر روبه‌رویم قرار گرفت. علاوه بر اینکه هر یک از این خبرها به تنهایی مایه تأمل است و انسان را به فکر فرو می‌برد، ملاحظه مجموع آن‌ها حقیقتی را برملا می‌سازد که مایه اندوه و تأثر است. از خبر خوب شروع می‌کنم. پس از آن…

ادامه …

آغاز به‌کار رسمی «رافکا»

سرانجام پس از چند ماه فعالیت آزمایشی، تارنمای «رافکا» در روز پنجشنبه ۲۴ آبان‌ماه ۱۳۹۷ فعالیت رسمی خود را آغاز کرد. به همین مناسبت «بیانیه گشایش رفکا» از سوی تحریریه منتشر شد. در بخشی از این بیانیه آمده است: ما در اینجا، در «رافکا»، تلاش می‌کنیم اطرافمان را خوب نگاه…

ادامه …

بیانیه گشایش «رافکا»

فضای کتاب، کتاب‌خوان‌ها، کتاب‌دوست‌ها، کتاب‌فروش‌ها و دیگر خویشاوندان کتاب پر شده از انبوه ملال آور جمله‌های تکراری. جمله‌ها، شعارها یا ناله‌هایی از این دست که: کتاب نمی‌خوانیم، نمی‌خریم، سرانه مطالعه اینطور است، شمارگان کتاب‌ها آنطور است، فضای مجازی جای کتاب را گرفته و … . همین جمله‌های تکراری خود نشان…

ادامه …

اگر مردم کشور تو نیز سالی یک کتاب بخوانند!

کتاب

زندگی هنرمندان، دانشمندان، فرزانگان و انسان‌های معمولی اما اثرگذار و نیک، هرگز از کتاب خالی نبوده است. در جوامع پیشرفته، کتاب خواندن مهم و در شمار عادت‌های هر روزه است. در خاطرات دانشجویی افغان که در دوره دانشجویی در یکی از کشورهای پیشرفته اروپایی تحصیل می‌کرد، آمده بود که وی…

ادامه …