درباب حافظه تاریخی، که ایرانیان ندارند!

حافظه تاریخی

شاید این جمله‌ها را بسیار شنیده باشیم: «مردم ایران حافظه تاریخی خوبی ندارند»، «مردمی که حافظه تاریخی ندارند محکوم به تکرار تاریخ هستند» و مانند آن. آیا واقعا همین طور است؟ و اگر آری، علت آن چیست؟ آیا مشکلی ساختاری در میان است یا ریشه در فرهنگ سیاسی و اجتماعی…

ادامه …

طرح‌های ون گوگ، اوروان اویتر

ون گوگ

ون‌ گوگ نقاش نابغه هلندی زندگی پر راز و رمز و مبهمی داشت. آنچه از نامه‌ها، یادداشت‌ها و آثار وی باقی مانده حکایت از آن دارد که زندگی پر رنجی را سپری کرده است. بیماری روحی سال‌ها وی را آزرد و در نهایت خودکشی پایانی بر رنج‌های او در زندگی‌…

ادامه …

صفیر سیمرغ، محمدعلی اسلامی ندوشن

صفیر سمرغ

سفرنامه‌ها به دلیل ویژگی‌هایی که دارند، در شمار آثار خواندنی هستند؛ به ویژه اگر به قلم مسافران صاحب‌اندیشه، نیک‌نگر و ادب‌دان نوشته شده باشند. صفیر سیمرغ، مجموعه یادداشت‌های استاد محمدعلی اسلامی ندوشن است در سفر به کشورهایی مختلف و نیز برخی شهرهای ایران. سفر به کشورها و شهرهایی که یا…

ادامه …

«ملت عشق» در برزخ تاریخ و تخیّل

ملت عشق

رمان «ملت عشق» نوشتۀ الیف شافاک یا الیف شَفَق (Elif Şafak) نویسندۀ فرانسوی تُرک‌تبار، مدتی است که در ایران و برخی دیگر از کشورها به ویژه موطن اصلی خانوادۀ شافاک؛ یعنی ترکیه، به رمانی جذاب و پرفروش بدل شده است. تنها یکی از ترجمه‌های این رمان در ایران برای مدت…

ادامه …

البته واضح و مبرهن است که، ضیاء موحد

البته واضح و مبرهن

نزدیک پایان ترم است و هنوز نتوانسته‌اید مقاله‌تان را بنویسید؟ احساس می‌کنید نوشتن کار سختی است و از عهده‌اش بر نمی‌آیید؟ هر چه می‌نویسید به‌نظرتان نامناسب می‌آید؟ به‌دنبال راه حل می‌گردید؟ همه ما حتی کسانی که اهل نوشتن هستند و در جراید و مطبوعات قلم زده‌اند وقتی بخواهند یک مقاله…

ادامه …

ملال پارس و برگزیده‌ای از گل‌های بدی، شارل بودلر

ترجمه شعرها همیشه بحث برانگیز و محل اختلاف نظر بوده است. برخی صاحب‌نظران عقیده دارند شعرها را نمی‌توان ترجمه کرد. برخی، بر خلاف، ترجمه شعرها را ممکن و مفید می‌دانند. گذشته از این اختلاف‌نظرها، اگر هرگز شعری ترجمه نمی‌شد، بخشی عظیمی از میراث اندیشه و فرهنگ بشری در حصار زبان‌ها…

ادامه …

مکتب حافظ، منوچهر مرتضوی

مکتب حافظ

مکتب حافظ (مقدمه بر حافظ‌ شناسی) از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین آثار پژوهشی در زمینه شناخت حافظ و شعر اوست. این کتاب که به قلم زنده‌یاد استاد منوچهر مرتضوی (۱۳۰۸-۱۳۸۹هـ. ش) از پژوهشگران برجسته زبان و ادب فارسی به رشته تحریر درآمد، بیش از سالها است که اثری کلاسیک و مهم…

ادامه …

ماجرای من و حافظ (بخش نخست)

حافظ

۱. وقتی برای نخستین بار با حافظ جدی مواجه شدم، آن‌طور که روزهای پی‌ در پی بخوانم و تکرار کنم، سالش یادم نیست، ولی روزی بود که از میان کتاب‌هایی که به امانت در کتابخانه پدرم بود کتاب نسبتا قطوری در قطع پالتویی دیدم که روی جلد آن به خط…

ادامه …

حافظ آزادگی

حافظ

جستاری در زندگی و اندیشه خواجه شیراز کارل گوستاو یونگ(۱۹۶۱ـ۱۸۷۵) روان‌شناس مشهور سوئیسی به تبع زیگموند فروید عقیده داشت که ساحت روانی ما صرفاً منحصر در آن بخشی نیست که آگاهانه آن را تجربه می‌کنیم، بلکه در زیر لایه هوشیار آگاهی روانی ما، ساحت ناخودآگاهی وجود دارد که به اعتقاد…

ادامه …

آزادی حیوانات، پیتر سینگر

آزادی حیوانات

آیا در دنیایی که بسیاری از انسان‌ها دچار درد و رنج‌اند و در معرض مرگ یا پایمال شدن حقوق مسلم خود، شناخت حقوق حیوانات و توجه به آن و تلاش برای شیوه‌ای از زیستن که حیوانات را دچار آزار و رنج و انقراض کمتر کند، ضرورتی دارد؟ پاسخ پیتر سینگر،…

ادامه …

لذت نوشتن (۵)

ماشین تحریر (بخش دوم) در بخش گذشته با ماشین تحریر تجدید خاطره کردیم. از توانایی‌ها و مهارت‌های لازم برای استفاده از این وسیله جذاب گفتیم. در این بخش از لذت‌های و ویژگی‌های نوشتن با ماشین تحریر خواهیم گفت. نوشتن با این ماشین تحریرهای برای بعضی لذت خاصی داشت. برای بعضی…

ادامه …

آشپزخانه مارگریت، مارگریت دوراس

آشپزخانه مارگریت

فقط یک نویسنده می‌تواند توجه انسان را به چیزهایی جلب کند یا چیزی را از پیش دیده انسان محو کند. حتی اگر در یک آشپزخانه باشیم و قرار باشد دستور پخت یک غذا را یاد بگیریم. این همان اتفاقی است که در «آشپزخانه مارگریت» روی می‌دهد. یک نویسنده چیره‌دست تصمیم…

ادامه …

احسان یارشاطر درگذشت

احسان یارشاطر

احسان یارشاطر، ایران‌پژوه و استاد برجسته مطالعات ایرانی که روزگار عمر را شورمندانه و مجدانه در راه فرهنگ و تمدن ایران و زبان فارسی سپری کرد، درگذشت. یارشاطر بنیانگذار فعالیت‌هایی مهم و ماندگار در زمینه فرهنگ و تاریخ و زبان و ادب ایران بود. وی تحصیلات عالی خود را در…

ادامه …

لذت نوشتن (۴)

ماشین تحریر

ماشین تحریر (بخش نخست) پیش‌تر درباره خودنویس نوشتیم و کاغذ. این‌ بار از ماشین تحریر خواهیم گفت. نسل جدید، شاید، زمانی را که رایانه‌ها نبودند به یاد نداشته باشند. ولی در سال‌های نه چندان دور مثلا از ۲۰ یا ۲۵ سال پیش به قبل ماشین تحریر وسیله‌ای مهم در صنف…

ادامه …

جنون هشیاری، داریوش شایگان

جنون هشیاری

بودلر جزء آن دسته از شاعرانی است که به آسانی با ترجمه اشعارش یا ترجمه آثاری درباره فکر، زندگی و شعرش در فرهنگ و زبان‌های دیگر شناخته و در درک نمی‌شود. لازم است در فضای فرهنگی‌اش تنفس کرد تا بتوان درک مناسبی از او به دست آورد. در میان شاعران…

ادامه …

هرس، نسیم مرعشی

تصویر جلد هرس

پس از جنگ تحمیلی هشت‌ساله، معمولا جنگ برای ما در حاله‌ای از تقدس تعریف شده است. ادبیات جنگی ما در سال‌های پس از جنگ نیز اغلب راوی رشادت‌ها، دلاوری‌ها و جانفشانی مردان و استقامت، صبر و همراهی زن‌ها و کودکان بوده است. حتی ادبیات ضد جنگمان نیز تا حدودی از…

ادامه …

تجلیل از شایستگان تقدیر دوره ۳۴ کتاب سال

عکس یادگاری برگزیدگان

دوشنبه اول مردادماه ۱۳۹۷ آیین تقدیر از آثار شایسته تقدیر کتاب سال جمهوری اسلامی در سال ۹۵ و ۹۶ برگزار شد. ماجرای آثار شایسته تقدیر و تأخیر در اهدای جوایز و دیگر حاشیه‌هایی که در دیگر رسانه‌ها منعکس شده را یکسره به سویی می‌نهیم و سراغ چهره‌ای دیگر از این…

ادامه …

پاییز فصل آخر سال است، نسیم مرعشی

جلد پاییز فصل آخر سال است

«روایتی از فروبستگی، سرخوردگی و یأس دهه شصتی‌های ایران.» این جمله نمی‌تواند همه آنچه در نخستین اثر نسیم مرعشی نمایانده شده را بیان کند. شخصیت‌های «پاییز فصل آخر سال است» هر یک با خوشی‌ها و ناخوشی‌ها، خوبی‌ها و بدی‌ها، توانایی‌ها و ناتوانی‌هایی که دارند در یک چیز شریکند: چشم‌اندازی که…

ادامه …

شارل بودلر (۱۸۲۱-۱۸۶۷)

بودلر

تحولات سیاسی به خصوص اگر با سرعت زیاد رخ دهد زندگی شهروندان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این تأثیر در زندگی شارل بودلر شاعر و نویسنده فرانسوی که در قرن نوزدهم زندگی می‌کرد دو چندان بود؛ چرا که کشمکش‌ها و فراز و فرودهای سیاسی جنگ و انقلاب با نوسان زندگی…

ادامه …

کتاب فروشی خوب چطور جایی است؟ (۱)

کتابفروشی

بخش اول: کتاب‌فروشی خوب چه کتاب‌هایی دارد؟ بعضی کتاب‌فروشی‌ها تخصصی هستند. برای مثال فقط کتاب‌های مربوط به معماری، پزشکی یا تاریخ را می‌فروشند. بعضی‌ها هم کتاب‌فروشی‌های عمومی هستند. برخی‌ کتاب‌فروشی‌ها نیز کوچک و محله‌ای هستند که اغلب در کنار کتاب لوازم تحریر هم دارند. نوع آخر بر خلاف دو نوع…

ادامه …